Σε μία χώρα, που παρουσιάζει από τα υψηλότερα ποσοστά καισαρικών τομών στον κόσμο (αγγίζουν το 60% αντίθετα με το επιθυμητό 15% του ΠΟΥ και το 19% νεότερων ερευνών) και ίσως απολαμβάνει μία θλιβερή πρωτιά στο συγκεκριμένο τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι προφανές ότι συχνά διενεργούνται καισαρικές τομές χωρίς να υπάρχουν σαφείς ενδείξεις και χωρίς να ακολουθούνται οι τεκμηριωμένες οδηγίες. Η ελλιπής εφαρμογή των κανόνων της ιατρικής δεοντολογίας, η έλλειψη επαγγελματισμού και η προτεραιότητα στην “γρήγορη” καισαρική και την εξυπηρέτηση του προσωπικού προγράμματος έχουν οδηγήσει στην εφεύρεση αρκετών, ιδιαίτερα ευφάνταστων και φυσικά μη ιατρικά τεκμηριωμένων ενδείξεων ή καλύτερα δικαιολογιών για να πείσει κανείς την επίτοκο ότι χρειάζεται να γεννήσει με καισαρική τομή.
Θα προσπαθήσουμε εδώ να αναφέρουμε μερικές από τις πιό συχνές ανυπόστατες “ενδείξεις” για ΚΤ, τις οποίες συχνά επικαλούνται επαγγελματίες υγείας με στόχο να προτείνουν την ΚΤ ως ενδεδειγμένο τρόπο τοκετού.
Η έγκυος παρουσιάζει υψηλή μυωπία, αστιγματισμό ή στραβισμό.
Τα οφθαλμολογικά αυτά προβλήματα δεν αποτελούν ενδείξεις για ΚΤ. Απλά σε περιπτώσεις υψηλής μυωπίας άνω των 5 βαθμών, συχνά συνιστάται βυθοσκόπηση για αποκλεισμό παρουσίας σοβαρών αλλοιώσεων, που θα μπορούσαν να επιδεινωθούν στον τοκετό και να οδηγήσουν σε αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς. Σε απθσία αλλιώσεων και σε πολύ υψηλές μυωπίες διενεργείται κολπικός τοκετός.
Περιτύλιξη ομφαλίου λώρου στον αυχένα του εμβρύου.
Δύο στα τρία νεογνά παρουσιάζουν κατά τη γέννησή τους περιτυλίξεις στον αυχένα και ή σε άλλα σημεία του σώματος, που συνήθως δεν επηρεάζουν τη διαδικασία του κολπικού τοκετού και σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν αιτία για ΚΤ. Σε παρουσία περιτυλίξεων παρατηρείται όμως μία ελαφρά αυξημένη συχνότητα εμβρυικής δυσχέρειας λόγω αυξημένης συμπίεσης του λώρου, που μπορεί να οδηγήσει σε επεμβατικό κολπικό τοκετό ή ΚΤ, οπότε απαιτείται σχετική εγρήγορση και παρακολούθηση του εμβρύου. Η δικαιολογία ότι μπορεί να “πνιγεί” το έμβρυο ααπό την πίεση στον αυχένα, προφανώς δεν ευσταθεί για έναν οργανισμό, που δεν αναπνέει ενδομητρίως.
Το έμβρυο είναι πολύ μικρό και δε θα αντέξει τον τοκετό.
Κάθε έμβρυο με βάρος >2000gr θα μπορούσε να γεννηθεί φυσιολογικά και το χαμηλό βάρος σε απουσία άλλης παθολογίας δεν είναι ένδειξη για ΚΤ. Η ΚΤ είναι η επιλογή σε περιπτώσεις σοβαρής υπολειπόμενης ανάπτυξης με παθολογικά Doppler.
Το έμβρυο είναι πολύ μεγάλο και δεν μπορεί να γεννηθεί κολπικά.
Η υπερηχογραφική εκτίμηση του βάρους του εμβρύου είναι μία σημαντική πληροφορία στην προσπάθεια προβλεψης της σχετικής ευκολίας και της έκβασης ενός τοκετού σε καμία περίπτωση όμως ένα βάρος απλά πάνω από το μέσο όρο δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ένδειξη καισαρικής τομής. Σε ιδιαίτερα μεγάλα βάρη πάνω από 4000gr και κυρίως >4500gr συνιστάται να εκτιμηθεί ο κίνδυνος δυστοκίας και κυρίως δυστοκίας ώμων.
Η μητέρα έχει χαμηλό ανάστημα ή στενή λεκάνη.
Καμιά διεθνής κατευθυντήρια οδηγία δεν περιλαμβάνει το ανάστημα στις ενδείξεις ΚΤ. Σχετικα με το εύρος της λεκάνης έχουν γίνει πολλές έρευνες για να διαπιστώσουμε αν η πυελομετρία με ακτινογραφίες παλαιότερα και με υπερηχογραφήματα αργότερα μπορεί να προβλέψει τη δυνατότητα ολοκλήρωσης του τοκετού κολπικά, χωρίς να καταλήξουν σε αποτέλεσμα. Προφανώς και η υποκειμενική εκτίμηση του εύρους της λεκάνης «με το μάτι» είναι μια τελείως ανυπόστατη δικαιολογία για ΚΤ.
Υψηλή θέση της κεφαλής του εμβρύου ή/και ανώριμος τράχηλος στις 40 εβδομάδες.
Συχνά οι παραπάνω παράγοντες χρησιμοποιούνται ως δικαιολογία και ως πρόβλεψη ενός ιδιαίτερα δύσκολου τοκετού για να οδηγήσουν σε επιλογή της ΚΤ ως τρόπου τοκετού. Σίγουρα δεν αποτελούν προγνωστικό παράγοντα και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως ένδειξη καισαρικής τομής. Μόνο μετά την έναρξη του τοκετού και την επίδραση των συσπάσεων για ικανό διάστημα μπορούμε να κάνουμε μία εκτίμηση της δυνατότητας καθόδου του εμβρύου και της σύστασης του τραχήλου, γιατί πολύ συχνά αλλάζουν σε μεγάλο βαθμό με την έναρξη του τοκετού.
Πολύτιμη κύηση! Σε κυήσεις μέσω IVF ή μητέρες μεγάλης ηλικίας.
Συχνά η αγωνία γυναικών μεγάλης ηλικίας ή με κυήσεις που προήλθαν με δυσκολία μέσω IVF για την έκβαση της εγκυμοσύνης, γίνεται προϊόν εκμετάλλευσης, για να παρουσιαστεί η ΚΤ σαν πιό ασφαλής για την πολύτιμη αυτή κύηση. Όλα τα έμβρυα είναι εξίσου σημαντικά και όλες οι κυήσεις πολύτιμες και ο τρόπος τοκετού στις παραπάνω κατηγορίες αποφασίζεται, όπως σε όλες τις υπόλοιπες εκγυμοσύνες.
Αυξημένο σωματικό βάρος ή παχυσαρκία της μητέρας.
Ιατρικώς συνήθως αποτελούν αιτία προσπάθειας αποφυγής ΚΤ λόγω αυξημένου κινδύνου επιπλοκών στο χειρουργείο.
Διαβήτης της κύησης
Ο διαβήτης της κύησης δεν αποτελεί ένδειξη καισαρικής τομής. Η κατάλληλη δίαιτα, η άσκηση, η κατάλληλη ενδοκρινολογική παρακολούθηση και η ο υπερηχογραφικός έλεγχος του εμβρύου θα οδηγήσουν συχνά την κύηση στο τέλος χωρίς επιπλοκές με ανοικτή την επιλογή του κολπικού τοκετού ακόμη και στις περιπτώσεις, που μπορεί να χρειαστεί πρόκληση τοκετού πριν τη συμπλήρωση 40 εβδομάδων. Σε μερικές περιπτώσεις όχι επιτυχούς ρύθμισης του σακχάρου με πολυδράμνιο και εμβρυική μακροσωμία ενδεχομένως να προτιμηθεί η ΚΤ.
Έχουμε φτάσει στην ΠΗΤ, το αμνιακό υγρό είναι ελλατωμένο ή/και ο πλακούντας γηρασμένος και το έμβρυο βρίσκεται σε κίνδυνο αν περιμένουμε. Πρέπει να κάνουμε πρόκληση τοκετού ή καισαρική τομή άμεσα.
Το ελλατωμένο αμνιακό υγρό και ο “γηρασμένος” πλακούντας στο τέλος της εγκυμοσύνης συχνά αποτελούν συνηθισμένα ευρήματα. Η πρόκληση τοκετού έχει συγκεκριμένες ενδείξεις, που δεν περιλαμβάνουν τους παραπάνω παράγοντες ελλείψει άλλων παραγόντων κινδύνου. Η αναίτια πρόκληση τοκετού πριν ή κατά τη συμπλήρωση 40 εβδομάδων συχνά συνοδεύεται με πρόχειρη και ιδιαίτερα σύντομη διαδικασία πρόκλησης, χωρίς επιμονή και υπομονή και χωρίς εφαρμογή των κατευθυντήριων οδηγιών με το αποτέλεσμα να ειναι προκαθοριμένο. Αποτυχία πρόκλησης και ΚΤ. Και είναι μία από τις συχνότερες αιτίες ΚΤ στην Ελλάδα του σήμερα.
Επίσης συχνά η υπερεκτίμηση των σχετικών κινδύνων για το έμβρυο σε παράταση της κύησης πέραν της ΠΗΤ οδηγούν σε σημαντικό αριθμό μη αιτιολογημένων και αποτυχημένων προκλήσεων τοκετού. Σε ομαλά εξελισσόμενη κύηση χαμηλου κινδύνου συνιστάται η κοντινή παρακολούθηση της εγκυμοσύνης για 7-10 μέρες μετά την πιθανή ημερομηνία τοκετού, επανεκτίμηση της κατάστασης στις 41 εβδομάδες και αναμονή το πολύ μέχρι 42 εβδομάδες. Στη μεγάλη πλειονότητα των κυήσεων θα ξεκινήσει ο τοκετός και θα διευκολύνει την εξέλιξη, αλλά και αν ο τοκετός δεν ξεκινήσει αυτόματα θα ακολουθήσει πρόκληση τοκετού, που αν εφαρμοστεί σωστά και με υπομονή έχει υψηλή πιθανότητα επιτυχούς κολπικού τοκετού.
Ιστορικό από προσβολή από ΗPV-κονδυλώματα ή ιό του έρπητα των γεννητικών οργάνων
Μόνο σε ενεργό εκτεταμένη λοίμωξη την ημέρα του τοκετού συνιστάται ΚΤ για αποφυγή μετάδοσης στο νεογνό. Σε απλό ιστορικό προηγούμενης προσβολής είναι ασφαλής η διενέργεια κολπικού τοκετού.
Μία φορά καισαρική, πάντα καισαρική!
Μία από τις συχνότερες αιτίες για ΚΤ, είναι το ιστορικό προηγούμενης ΚΤ. Η ανάγκη για ΚΤ παρουσιάζεται ως απόλυτη χωρίς να υπάρχει ενημέρωση για τη δυνατότητα κολπικού τοκετού και αν υπάρξει ενημέρωση η πιθανότητα ρήξης της μήτρας κατά την προσπάθεια παρουσιάζεται ως υπερβολικά υψηλή και το εγχείρημα ως υπερβολικά επικίνδυνο για τη ζωή της μητέρας και του εμβρύου. Με τον τρόπο αυτό αποθαρρύνεται κάθε προσπάθεια τοκετού μετά απο ΚΤ kαι αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των γυναικών που έχουν περισότερες από μία ΚΤ και έμμεσα αυξάνονται και οι κίνδυνοι που διτρέχουν στην επόμενη εγκυμοσύνη και τον τοκετό.
Στις αναπτυγμένες χώρες με σύγχρονες μαιευτικές κλιικές δίνεται πάντα δυνατότητα κολπικού τοκετού σε γυναίκες με προηγηθείσα καισαρική τομή όταν πληρεί ορισμένες προϋποθέσεις με μικρούς κινδύνους και υψηλή πιθανότητα επιτυχίας.
Ενημερωθείτε σχετικά με τον κολπικό τοκετό μετά από ΚΤ – vbac.
Όλα τα παραπάνω και αρκετές άλλες ευφάνταστες αιτιολογίες δεν αποτελούν από μόνες τους απόλυτες ιατρικές ενδείξεις για καισαρική τομή και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη εξατομικευμένα, ανάλογα με τα προσωπικά δεδομένα, την κατάσταση υγείας και την πορεία της εγκυμοσύνης της κάθε γυναίκας.
Για να αποφύγετε να βρεθείτε σε ανάλογη θέση και με μία αναίτια καισαρική τομή στο ιστορικό σας ιδιαίτερη σημασία έχει η ορθή επιλογή της κατάληλης μαιευτικής ομάδας, η σωστή ενημέρωση και η σταδιακή δημιουργία αμφίδρομης σχέσης εμπιστοσύνης με το μαιευτήρα σας. Σε περίπτωση αμφιβολίας ή παρουσίασης μιάς από τις παραπάνω δικαιολογίες ως σαφή ένδειξη τοκετού, επιβάλεται η αναζήτηση δεύτερης γνώμης κάτι που ευτυχώς γίνεται ολοένα και συχνοτερα στις ημέρες μας και θα χαρούμε ιδιαίτερα να σας βοηθήσουμε σε αντίστοιχη περίπτωση.
