ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΚΕΤΟΥ
Ο πιο σημαντικός παράγοντας για την επιτυχή έκβαση ενός τοκετού, αλλά και για το υψηλότερο ποσοστό ικανοποίησης της επιτόκου από την όλη διαδικασία του τοκετού είναι η κατάλληλη ψυχολογική και σωματική προετοιμασία της εγκύου, ώστε όταν έρθει η ώρα του τοκετού να ξέρει τι να περιμένει και να προσαρμόζεται στις καταστάσεις και την εξέλιξη του τοκετού. Όταν η προετοιμασία δεν είναι κατάλληλη, συχνά φόβος και την αγωνία κυριεύουν τις περισσότερες γυναίκες και τα συναισθήματα αυτά είναι πολύ πιθανόν να προκαλέσουν έκκριση αδρεναλίνης, που μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή των συσπάσεων και χωρίς αυτές η πρόοδος του τοκετού καθίσταται αδύνατη. Ως εκ τούτου είναι επιβεβλημένη η σωστή προετοιμασία σας, κάτι που είναι εξαιρετικά εύκολο και ευχάριστο με τη σωστή καθοδήγηση.
Είναι σημαντικό για κάθε γυναίκα να καταλάβει ότι οι πόνοι που θα νιώσει στη διάρκεια του τοκετού είναι οι μόνοι ωφέλιμοι καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της, είναι ο σύμμαχός της για την επίτευξη του στόχου και όχι ο εχθρός ή κάποια μορφή τιμωρίας. Με τον τρόπο αυτό θα μάθει να τους περιμένει και να τους υπομένει και όταν έρθουν θα συνεργαστεί μαζί τους για ένα καλό αποτέλεσμα.
Πριν αρχίσουν οι ωδίνες, οι ορμόνες που εκκρίνονται από τη μήτρα προετοιμάζουν το σώμα σας για τον τοκετό. Στις εβδομάδες, που προηγούνται του τοκετού, θα παρατηρήσετε ορισμένες ενδείξεις του επικείμενου τοκετού σας. Μαζί με τους προπαρασκευαστικούς πόνους, που ονομάζονται Βraxton – Hicks θα αισθανθείτε ίσως μικρή κάθοδο του μωρού σας. Τις συσπάσεις Βraxton – Hicks μπορεί να τις αισθανθείτε κυρίως από τον έβδομο με όγδοο μήνα. Αν ακουμπήσετε το χέρι στην κοιλιά σας, μπορεί να νιώσετε τη μήτρα να τεντώνεται και να σκληραίνει, κάτι που διαρκεί περίπου 25 δευτερόλεπτα. Αντίθετα από τις κανονικές συσπάσεις του τοκετού, αυτές είναι ανώδυνες, παρ’ όλο που ορισμένες γυναίκες τις βρίσκουν δυσάρεστες.
Οι συσπάσεις Βraxton – Hicks θα γίνουν συχνότερες και πιο δυνατές καθώς πλησιάζει ο τοκετός, διότι προετοιμάζουν τη διαστολή του τραχήλου και αυξάνουν την κυκλοφορία του αίματος στον πλακούντα. Κατά τη διάρκεια αυτών των διεργασιών, το κεφάλι του εμβρύου πιέζεται πάνω στον τράχηλο και αυτή η διαδοχική πίεση του κεφαλιού, προκαλεί έκκριση προγεστερόνης η οποία μαλακώνει τον τράχηλο και τον κάνει έτοιμο να υποστεί τη διαστολή όταν θα έρθει η ώρα του τοκετού.
Οι προπαρασκευαστικές ωδίνες είναι ωφέλιμες διότι όταν υπάρχουν για κάποιο διάστημα ο τοκετός σας θα είναι ευκολότερος, παρά αν παρουσιάσετε μία απότομη ρήξη θυλακίου. Στην περίπτωση αυτή η ωρίμανση του τραχήλου γίνεται κατά τη διάρκεια του τοκετού και για το λόγο αυτό ο τοκετός μπορεί να χρειαστεί περισσότερες ώρες. Αυτό που πρέπει να θυμάστε είναι ότι οι συσπάσεις Βraxton – Hicks δεν είναι οι πραγματικές, αλλά οι προπαρασκευαστικές ωδίνες.
Υπάρχει, λοιπόν, περίπτωση όταν τις νιώσετε πιο έντονα να νομίζετε ότι ήρθε η ώρα να πάτε στο μαιευτήριο. Μην παραξενευτείτε όμως, εάν σας πούμε ότι είναι ακόμη νωρίς. Ένα βέβαιο σημάδι ότι πλησιάζει η γέννα είναι όταν αποβληθεί η προστατευτική βλέννα, που κλείνει τον τράχηλο, ή αλλιώς τραχηλικό πώμα.
Αν και συχνά η βλέννα δεν αποβάλλεται πριν αρχίσουν οι ωδίνες, ο τράχηλος μπορεί να διασταλεί τόσο, ώστε να ξεκολλήσει το πήγμα, έως και δώδεκα ημέρες πριν από τον τοκετό. Είναι μία κολλώδης μάζα έχει χρώμα καφέ, ροζ ή κοκκινωπό, λόγω των τριχοειδών αγγείων που τη συνέδεαν με τον τράχηλο. Αυτή η ένδειξη είναι χαρακτηριστική για τη διαστολή του τραχήλου και συνήθως η έναρξη του τοκετού ακολουθεί εντός των επόμενων λίγων ημερών. Σημαντικό να γνωρίζετε ότι δεν είναι σημάδι έναρξης τοκετού και αν το δείτε δεν είναι απαραίτητη η άμεση ενημέρωση του ιατρού ή της μαίας, γιατί έτσι και αλλιώς θα περιμένουμε.
Όταν αρχίσουν οι πραγματικές ωδίνες, οι συσπάσεις γίνονται πιο ρυθμικές και πιο οδυνηρές και θα συνεχίσουν μέχρι την ολοκλήρωση του τοκετού. Μπορείτε να χρονομετρήσετε τις συσπάσεις σας, από την αρχή της πρώτης έως την αρχή της επόμενης. Στην αρχή διαρκούν 30” έως και 1’, και εμφανίζονται ανά 10-20’. Αυτό μπορεί να ποικίλλει, διότι πολλές γυναίκες δεν συνειδητοποιούν τις συσπάσεις τους, παρά μόνο όταν έρχονται με συχνότητα ανά 5′.
Στην πιο έντονη φάση, οι συσπάσεις διαρκούν συνήθως 60-90” και έρχονται ανά 2-3’. Καθώς οι μύες της μήτρας σας συσπώνται έχετε μία αίσθηση πόνου, που απλώνεται στο κάτω μέρος της κοιλιάς σας σαν στενή ζώνη. Αυτό συμβαίνει επειδή ο μυς της μήτρας έχει έλλειψη οξυγόνου, καθώς τα αγγεία στα τοιχώματά της συμπιέζονται.
Κάθε γυναίκα αισθάνεται διαφορετικά τους πόνους. Στα αρχικά στάδια είναι πιθανόν να έχουν τα χαρακτηριστικά της δυσμηνόρροιας ή να περιορίζονται σε μέτριους πόνους της μέσης.
Αν στη διάρκεια του τοκετού σας κυριεύσουν συναισθήματα αγωνίας και φόβου είναι πιθανόν να ανασταλούν οι συσπάσεις της μήτρας σας. Στο σώμα μας υπάρχουν δύο συστήματα, το συμπαθητικό και το παρασυμπαθητικό. Το συμπαθητικό διεγείρεται από μία ορμόνη που λέγεται αδρεναλίνη. Το παρασυμπαθητικό διεγείρεται από άλλη ορμόνη που λέγεται ακετυλοχολίνη. Στη μήτρα το συμπαθητικό προκαλεί χαλάρωση και το παρασυμπαθητικό προκαλεί σύσπαση. Έτσι λοιπόν για να έχουμε σωστές συσπάσεις της μήτρας πρέπει να έχουμε μία σχετική αύξηση του τόνου του παρασυμπαθητικού.
Ωστόσο, ο φόβος προκαλεί έκκριση αδρεναλίνης και αυτή με τη σειρά της αναστέλει τις συσπάσεις προκαλώντας χαλάρωση. Από την ώρα που θα πάψετε να φοβάστε μειώνεται η έκκριση αδρεναλίνης. Έτσι, οι συσπάσεις της μήτρας λειτουργούν ελεύθερα χωρίς την ανασταλτική επίδραση της αδρεναλίνης, μειώνεται η ανάγκη χορήγησης ωκυτοκίνης και επιταχύνεται ο τοκετός φυσικά.
Θα χρειαστεί να επικοινωνήσετε με τη μαία ή το γυναικολόγο σας σε μία από τις παρακάτω περιπτώσεις:
- Αν ξεκινήσουν επώδυνες συσπάσεις, με διάρκεια μεγαλύτερη των 30’’ και συχνότητα μεγαλύτερη από 1 ανά 5-10’
- Αν συμβεί ρήξη των υμένων ( ‘σπάσουν τα νερά’ ), που σημαίνει ότι θα δείτε από μικρή έως μεγάλη ποσότητα συνήθως διαυγούς υγρού να εξέρχεται από τον κόλπο. Σημειώστε την ώρα που συνέβη, την ποσότητα κατ’ εκτίμηση και το χρώμα του υγρού.
- Συνήθως η τραχηλική βλέννη δεν αποβάλλεται πριν αρχίσουν οι ωδίνες, ο τράχηλος όμως μπορεί να διασταλεί τόσο, ώστε να ξεκολλήσει το πήγμα μέχρι και λίγες ημέρες πριν από τον τοκετό. Στην περίπτωση αυτή θα δείτε να εξέρχεται από τον τράχηλο μια κολλώδης – βλεννώδης μάζα με χρώμα καφέ, ροζ ή κοκκινωπό – αιματηρό. Αυτή η ένδειξη είναι χαρακτηριστική για τη διαστολή του τραχήλου, αν όμως αυτό δε συνοδεύεται από συσπάσεις ή ρήξη των υμένων δεν είναι κάτι το επείγον και μπορείτε να ενημερώσετε τον ιατρό σας και τη μαία σας τις εργάσιμες ημέρες και ώρες.
- Αν υπάρξει οποιουδήποτε βαθμού αιμορραγία από τον κόλπο ανεξάρτητα από την έναρξη ή μη των συσπάσεων.
Ο φυσιολογικός τοκετός ξεκινά με συμπτώματα εύκολα αντιληπτά από την μητέρα. Ο φυσιολογικός τοκετός είναι ένα φυσιολογικά και ομαλά εξελισσόμενο φαινόμενο. Με σωστή προετοιμασία και καθοδήγηση από την μαία και το γιατρό σας θα μπορέσετε να αντιληφθείτε και εσείς πότε αυτό που νιώθετε είναι ή όχι έναρξη τοκετού.
Πότε ξεκινάνε τα συμπτώματα φυσιολογικού τοκετού;
Ο τοκετός είναι ένα επικείμενο γεγονός για τις περισσότερες γυναίκες μετά την 38η εβδομάδα της εγκυμοσύνης τους. Σύμφωνα με την φύση, ο τοκετός ξεκινά κοντά στην πιθανή σας ημερομηνία. Στην πρώτη εγκυμοσύνη οι περισσότερες επίτοκοι θα μπουν σε τοκετό την κοντά στην ΠΗΤ, λίγες ημέρες πριν ή λίγες ημέρες μετά. Στο δεύτερο και τρίτο παιδάκι κ.λ.π. ο τοκετός έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να ξεκινήσει την 39η εβδομάδα.
Με ποια συμπτώματα τοκετού πηγαίνουμε στο μαιευτήριο;
Τα συμπτώματα φυσιολογικού τοκετού που θα μας οδηγήσουν στο μαιευτήριο είναι:
1 σύσπαση κάθε 3’, που μοιάζει με έντονους πόνος περιόδου χαμηλά στην κοιλιά στη γραμμή του μπικίνι ή έντονη πίεση πίσω στη μέση
ή όταν έχουμε αυτόματη ρήξη υμένων (σπάσουν τα νερά).
Σε αυτές τις περιπτώσεις ο τοκετός δεν είναι άμεσα επικείμενος. Ο φυσιολογικός τοκετός είναι ένα προοδευτικά εξελισσόμενο φαινόμενο που χρειάζεται χρόνο. Η μέση γυναίκα χρειάζεται 8-10 ώρες στον πρώτο τοκετό από αυτή την στιγμή μέχρι την γέννηση. Στον δεύτερο τοκετό 5-6 ώρες ή και λιγότερο.
Μύθοι σχετικά με τα συμπτώματα του φυσιολογικού τοκετού και την έναρξή του.
Τα συμπτώματα φυσιολογικού τοκετού δεν μπορεί να ξεκινήσουν από εσάς. Καμία δραστηριότητα δική σας, οικιακή ή φυσική, δεν προκαλεί έναρξη τοκετού όταν το σώμα σας δεν είναι έτοιμο. Οι σεξουαλικές επαφές προετοιμάζουν καλύτερα το σώμα, δεν προκαλούν τοκετό.
Δεν υπάρχει τροφή που να προκαλεί τοκετό. Υπάρχουν τροφές που δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για έναν φυσιολογικό τοκετό.
Εάν σπάσουν τα νερά, δεν είναι επικίνδυνο για το μωρό σας. Το μωρό σας μπορεί να μείνει μέχρι και 48 ώρες με σπασμένα νερά, αν και συνήθως για μεγαλύτερη ασφάλεια αν δεν ξεκινήσουν οι συσπάσεις εντός 24 ωρών από τη ρήξη υμένων, προχωράμε με τεχνητή πρόκληση συσπάσεων.
Συσπάσεις- Φυσιολογικό σύμπτωμα τοκετού
Οι συσπάσεις του τοκετού είναι συστηματικές, περιοδικές και συχνές, με μικρή προς μέτρια ένταση και εμφανίζονται κάθε 3 με 5’. Οι πόνοι αυτοί είναι αρκετά ανεκτοί από το σώμα χωρίς την ανάγκη χρήσης παυσίπονου. Σε αρχικά στάδια τοκετού η διάρκεια τους δεν υπερβαίνει συνήθως τα 50”. Με τη χρήση της αναπνοής σας, αλλαγής θέσεων και στάσεων, την κίνηση στο χώρο, τη χρήση του νερού κτλ. θα μπορέσετε να ανακουφιστείτε επαρκώς και θα κάνετε αυτές σας τις συσπάσεις προοδευτικά αποδοτικότερες για την εξέλιξη του τοκετού σας.
Ρήξη υμένων ως σύμπτωμα φυσιολογικού τοκετού
Συνηθίζεται να νερά να σπάνε σε προχωρημένο στάδιο εξέλιξης τοκετού. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί ο τοκετός σας να ξεκινήσει με αυτό το σύμπτωμα. Όταν σπάνε τα νερά η αίσθηση είναι παρόμοια με την ασυνείδητη απώλεια ούρων. Μικρής ποσότητας υγρά φεύγουν από τον κόλπο χωρίς να μπορείτε να τα ελέγξετε, βρέχοντας το εσώρουχο ή και τα ρούχα σας. Το χρώμα των νερών είναι συνήθως καθαρό σαν νερό. Μπορεί να περιέχει μικρά άσπρα κομματάκια, υπολείμματα σμίγματος. Δε μυρίζει, φυσιολογικά, και δεν αποβάλλεται όλη η ποσότητα που περιέχει η κοιλιά σας με μία φορά. Εάν υποπτεύεστε ότι σας έσπασαν τα νερά, κινηθείτε στο χώρο. Προσπαθήστε να κάνετε βαθύ κάθισμα, να γελάσετε, να βήξετε ή απλά να περιμένετε την επόμενη σύσπαση. Οι ενέργειες αυτές θα αποδώσουν μια ακόμα ροή υγρών επιβεβαιώνοντας την υποψία σας.
